Là đầu tàu kinh tế của cả nước và trung tâm sản xuất, thương mại lớn nhất Việt Nam, Thành phố Hồ Chí Minh đang đứng trước cơ hội định hình thế hệ tăng trưởng tiếp theo dựa trên các nguyên tắc của kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi xanh và sản xuất bền vững. Trong bối cảnh các chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng ưu tiên các tiêu chuẩn về giảm phát thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên và khả năng chống chịu, năng lực cạnh tranh của các trung tâm sản xuất sẽ không còn được quyết định bởi chi phí đơn thuần mà bởi chất lượng tăng trưởng và khả năng đổi mới.
Những vấn đề này đã trở thành trọng tâm thảo luận tại Diễn đàn Doanh nghiệp Đức – Việt Nam 2026 với chủ đề “Kinh tế tuần hoàn trong sản xuất”, do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (ITPC), Hiệp hội công nghiệp Hỗ trợ Thành phố Hồ Chí Minh và Hiệp hội Doanh nghiệp Đức tại Việt Nam (GBA) phối hợp tổ chức ngày 11/6 tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Sự kiện quy tụ gần 200 đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức xúc tiến đầu tư, hiệp hội doanh nghiệp, chuyên gia và lãnh đạo các tập đoàn hàng đầu của Đức và Việt Nam nhằm trao đổi về các giải pháp thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, sản xuất bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp trong bối cảnh chuyển đổi xanh toàn cầu.
Phát biểu khai mạc diễn đàn, bà Andrea Sühl, Tổng Lãnh sự Đức tại Thành phố Hồ Chí Minh, nhấn mạnh rằng kinh tế tuần hoàn không chỉ là một giải pháp môi trường mà còn là một chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng chống chịu của nền kinh tế trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng biến động. Bà khẳng định Đức sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam thông qua chuyển giao công nghệ, chia sẻ kinh nghiệm công nghiệp, giải pháp và thúc đẩy hợp tác doanh nghiệp nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi xanh, phát triển sản xuất bền vững và xây dựng các hệ sinh thái công nghiệp tuần hoàn.
Về phía Thành phố Hồ Chí Minh, bà Cao Thị Phi Vân, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (ITPC), khẳng định vai trò quan trọng của hợp tác quốc tế trong việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và phát triển các mô hình sản xuất bền vững. Đại diện ITPC cho biết Thành phố Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh, phát triển khu công nghiệp sinh thái và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, tạo nền tảng cho việc triển khai các mô hình kinh tế tuần hoàn trên quy mô lớn.
“Việt Nam có khát vọng phát triển, Thành phố Hồ Chí Minh có động lực tăng trưởng, và Đức có nền tảng chuyên môn công nghiệp để hỗ trợ tăng trưởng bền vững. Bằng cách kết hợp tiềm năng sản xuất năng động của Việt Nam với kinh nghiệm của Đức về hiệu quả tài nguyên, kinh tế tuần hoàn và công nghệ công nghiệp tiên tiến, chúng ta có thể cùng xây dựng những chuỗi giá trị vững mạnh và có khả năng chống chịu tốt hơn trong tương lai,” ông Alexander Ziehe, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Đức tại Việt Nam (GBA), nhận định. Ông cũng khẳng định các doanh nghiệp Đức sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam không chỉ với vai trò nhà đầu tư mà còn là đối tác dài hạn trong phát triển công nghiệp và đổi mới sáng tạo.
“Đối với các doanh nghiệp Đức tại Việt Nam, kinh tế tuần hoàn không còn chỉ là một sáng kiến về phát triển bền vững mà đã trở thành một chiến lược về năng lực cạnh tranh và khả năng tiếp cận thị trường. Những yêu cầu mới về minh bạch chuỗi cung ứng, truy xuất nguồn gốc và hộ chiếu sản phẩm số đang ngày càng trở thành điều kiện quan trọng để tham gia các thị trường quốc tế, đặc biệt là Liên minh châu Âu,” ông Peter Kompalla, Trưởng Đại diện AHK Việt Nam, cho biết.
Đề cập đến cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, ông Nguyễn Trọng Luật, Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp Hỗ trợ Thành phố Hồ Chí Minh (HASI) cho biết áp lực hiện nay không chỉ đến từ yêu cầu nâng cao năng lực công nghệ mà còn từ các quy định mới liên quan đến phát thải carbon, truy xuất nguồn gốc và tính minh bạch trong chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh đó, khoảng cách lớn nhất của doanh nghiệp Việt Nam nằm ở năng lực quản trị, nguồn nhân lực kỹ thuật và khả năng kết nối với các tập đoàn FDI. Ông cho rằng chuyển giao công nghệ, đào tạo kỹ năng và phát triển hệ sinh thái nhà cung ứng sẽ là chìa khóa để đáp ứng các tiêu chuẩn ESG và nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn tới.
Theo ông Erick Contreras, Tổng Giám đốc BASF Việt Nam, kinh tế tuần hoàn đang trở thành một trong những động lực tăng trưởng mới của ngành sản xuất. Trong bối cảnh doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn về nguyên liệu, năng lượng, phát thải và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế, các mô hình tuần hoàn giúp biến những thách thức đó thành cơ hội để nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tạo ra các nguồn giá trị mới cho doanh nghiệp.
Bên cạnh kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi số và tự động hóa được xem là những động lực quan trọng giúp doanh nghiệp hiện thực hóa mục tiêu sản xuất bền vững. Ông André de Jong – Tổng Giám đốc Bosch Việt Nam cho rằng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ nhà máy thông minh đang thay đổi căn bản cách thức vận hành của ngành sản xuất, giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên và tăng khả năng thích ứng trước những biến động của thị trường.
Trong khi đó, ông Tuấn Vi, Phó Chủ tịch phụ trách Chuỗi cung ứng và Logistics khu vực Châu Á – Thái Bình Dương của Schaeffler, nhấn mạnh rằng kinh tế tuần hoàn không chỉ bắt đầu từ hoạt động tái chế mà cần được tích hợp trong toàn bộ chuỗi giá trị, từ lập kế hoạch, mua sắm, logistics, sản xuất, bảo trì cho đến giai đoạn sử dụng và tái chế sản phẩm. Theo ông, những quyết định đúng đắn ngay từ các khâu đầu tiên của chuỗi cung ứng sẽ giúp giảm lãng phí, tối ưu hóa nguồn lực và tạo ra tác động bền vững trên toàn hệ thống.
Theo các chuyên gia, doanh nghiệp sẽ không thể đạt được các mục tiêu về phát triển bền vững nếu chỉ tập trung vào khâu sản xuất, mà cần tối ưu hóa toàn bộ chuỗi cung ứng thông qua số hóa, tự động hóa và quản trị dữ liệu. Nói cách khác, sản xuất bền vững không chỉ là vấn đề của môi trường mà đang trở thành bài toán về dữ liệu, công nghệ và khả năng quản trị toàn bộ chuỗi giá trị.
Trong bối cảnh các yêu cầu về phát triển bền vững đang ngày càng định hình dòng vốn đầu tư và thương mại toàn cầu, kinh tế tuần hoàn được xem là một trong những động lực quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành sản xuất Việt Nam. Các diễn giả cho rằng việc thúc đẩy đổi mới công nghệ, phát triển nguồn nhân lực, tăng cường liên kết chuỗi cung ứng và mở rộng hợp tác công – tư sẽ là những yếu tố then chốt để chuyển đổi từ các mô hình thí điểm sang triển khai trên quy mô lớn.
Diễn đàn cũng khẳng định tiềm năng to lớn của hợp tác Đức – Việt Nam trong việc thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển sản xuất bền vững. Với thế mạnh về công nghệ, kinh nghiệm quản trị và đổi mới sáng tạo của Đức cùng tiềm năng sản xuất của Việt Nam, hai bên được kỳ vọng sẽ tiếp tục mở rộng các chương trình hợp tác, góp phần xây dựng nền công nghiệp hiện đại, có khả năng chống chịu cao và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế trong giai đoạn phát triển tiếp theo.
Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (ITPC) là cơ quan xúc tiến thương mại và đầu tư trực thuộc Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. ITPC đóng vai trò cầu nối giữa chính quyền thành phố với cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư trong nước và quốc tế, đồng thời hỗ trợ thúc đẩy các hoạt động xúc tiến đầu tư, thương mại, đối thoại doanh nghiệp và hợp tác quốc tế. Thông qua các chương trình kết nối và hỗ trợ doanh nghiệp, ITPC góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển kinh tế bền vững của Thành phố Hồ Chí Minh.
Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Thành phố Hồ Chí Minh (HASI) là tổ chức xã hội – nghề nghiệp tự nguyện, đại diện cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ tại Thành phố Hồ Chí Minh và khu vực phía Nam.
HASI đóng vai trò là “mắt xích” chiến lược, kết nối các nguồn lực chính sách, công nghệ và thị trường và là cầu nối vững chắc giữa doanh nghiệp nội địa với các Tập đoàn đa quốc gia (FDI), giúp hội viên nâng cao năng lực sản xuất, thực hiện chuyển đổi số và tham gia sâu rộng vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Chung Dung